← Quantum Store · Kuantum bilgisayar nedir? · Dersler · Sözlük · Paketler · Öğrenme yolları

Kuantum hesaplama sözlüğü

Shor algoritması nedir?

Shor algoritması, büyük sayıları asal çarpanlarına klasik yöntemlerden üstel olarak daha hızlı ayırabilen ve RSA şifrelemesini tehdit eden kuantum algoritmasıdır.

Peter Shor’un 1994’te bulduğu algoritma, çarpanlara ayırma problemini bir periyot bulma problemine çevirir ve periyodu kuantum Fourier dönüşümüyle bulur. Bilinen en iyi klasik algoritmalar bu işi üstel zamana yakın sürede yaparken Shor polinom zamanda yapar.

Bugünkü kuantum bilgisayarlar yalnızca 15 ve 21 gibi küçük sayıları çarpanlarına ayırabildi; RSA-2048’i kırmak için milyonlarca fiziksel kübit ve hata düzeltme gerektiği tahmin ediliyor. Yine de bu tehdit, kuantuma dayanıklı (post-kuantum) şifreleme standartlarının geliştirilmesine yol açtı.

İlgili paketler

• Shor algoritmasıyla 15'i çarpanlarına ayır
• Qiskit başlangıç paketi

İlgili kavramlar

• Grover algoritması · Grover algoritması, sırasız N öğe içinde aranan öğeyi yaklaşık √N adımda bulan ve klasik aramaya göre karesel hızlanma sağlayan kuantum algoritmasıdır.
• Kuantum hata düzeltme · Kuantum hata düzeltme, bir mantıksal kübitin bilgisini birçok fiziksel kübite yayarak gürültüden kaynaklanan hataları, kübitleri doğrudan ölçmeden bulup düzeltme yöntemidir.
• Kuantum anahtar dağıtımı (QKD, BB84) · Kuantum anahtar dağıtımı, iki tarafın gizli bir şifreleme anahtarını, dinleme girişimlerini kuantum ölçümünün doğası sayesinde fark ederek paylaşmasını sağlayan yöntemdir.